Marijn Sikken – Probeer om te keren

2017-03-04-10-41-24

Marijn Sikken is een jonge debuterende Nederlandse auteur, en niet uit de ‘Das Magazin-kliek’. Ze heeft er zelfs nooit in gepubliceerd (meen ik) maar debuteert evengoed bij uitgeverij Cossee met ‘Probeer om te keren’, een roman over verlies, verloren wegen en die terug te vinden.

Wanneer hoor je een navigatiesysteem levenslessen geven? In ‘Probeer om te keren’ wel, op twee bepalende momenten in de levens van Eline en Alma uit het systeem deze woorden. Maar laat me eerst vertellen waar het boek over gaat.

Het dorp Leem bestaat honderd jaar en in de opmaat naar het feest volgen we Alma, moeder van een laagbegaafde dochter, Michelle, en Eline, een niet uitgevlogen tiener. Het is twee jaar geleden dat Michelle na een avond bioscoop, voor het eerst zonder begeleiding, teruggevonden wordt op het station, sindsdien heeft ze geen woord meer gezegd. Sindsdien heeft Alma geen eigen leven meer, behalve de uren die Michelle in de Books & more store helpt. Daar vinden we ook Eline terug, ze weet niet wat ze wilt en is achtergebleven in het dorp waar het beste dat ze heeft een geheime relatie met een oudere man lijkt te zijn.

Maar in een dorp zijn er geen geheimen en dat maakt Marijn subtiel duidelijk: de ex van Eline’s oudere scharrel komt bij haar sigaretten halen. Iedereen weet wat Michelle en Alma overkwam, en roddelt erover. Maar Marijn is vaker subtiel, bijvoorbeeld als Alma over Michelle spreekt:

Eerder doet Michelle denken aan een huis waaruit de bewoners zijn vertrokken. Het pand is nagenoeg in originele staat, er is niets meegenomen, alleen het leven is eruit weggelopen.

Alma offert haar leven aan haar op, durft het niet anders te doen, maar is dat het beste? Bewonderenswaardig is hoe de nog jonge Marijn, Alma en het trauma van moeder en dochter zo weet in te voelen.

Soms spreekt ze echter wel direct, als ze een brandweerman en Eline met Michelle achterin een auto voorstelt. De ongemakkelijke gesprekjes voorin, terwijl Michelle “als een olifant in de porseleinkast op de achterbank zou zitten.” Het beeld dat ze weg probeert te zetten is, denk ik, de olifant in de ruimte waar je niet omheen kunt, maar door de porseleinkast lijkt ze eerder te duiden op een verwoestende figuur, moedwillige onvoorzichtigheid, waardoor het beeld hier, voor mij, spaak loopt.

Mooi is wel de analogie rond Eline: ze wordt beschreven als een tiener die haar vrienden heeft zien uitvliegen maar zelf bleef. Alma ziet haar een keer tussen de ansichtkaarten en merkt op: “ze ziet eruit als een kuiken” ook vinden Michelle en Eline  een uit het nest gegooide merel, die nooit zal vliegen. En dan de laatste bladzijden, als dingen veranderen en liefde niet gelijk aan opoffering blijkt, is Eline nog hetzelfde: “Sommige vogels komen niet van de grond,” tekent Marijn op, mooi, erg mooi.

Met rake schetsen zet ze een kleine gemeenschap weg, de bekrompenheid en de sociale controle. Maar ook personages die elkaar ondersteunen, neem de moeders van Michelle en Eline en hun liefde voor hun dochters: Alma offert haar hele leven op aan Michelle, kan en wil haar niet loslaten, terwijl Eline alleen gelaten wordt, achtergelaten als niet interessant door haar moeder. Het verklaart Eline en de liefde, maar de tegenstelling tussen de moeders versterkt vooral ons individuele beeld van ze. Marijn schreef een sterk en subtiel debuut, een fijne roman over, inderdaad, “liefde en onverschilligheid, vasthouden en loslaten,” zoals de achterflap zegt. Sommige vogels komen wel van de grond.

★★★★☆ | Marijn Sikken | Probeer om te keren | Uitgeverij Cossee | 2017 | 251 blz. | ISBN 9789059367074

Advertenties

Een gedachte over “Marijn Sikken – Probeer om te keren

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s